Verhalen uit de Rivierzone: samenleven met de vos

De Rivierzone, bestaande uit Museumkwartier, Koningin Wilhelmina (KW)-haven met het Eiland van Speijk, District U en New Haven, gaat de komende jaren op de schop en verandert in een stoer stadsdeel met vele voorzieningen. Er worden tussen de 2450 en 3100 woningen (zowel huur als koop) gebouwd. Regelmatig brengen we een verhaal over verleden, heden en de nabije toekomst. Dit keer het verhaal van de vos.

Aan de kades liggen binnenvaartschepen aangemeerd, verderop glijdt er nog eentje langzaam voorbij. Overdag is de Rivierzone een plek van werken, bouwen en wonen. Maar als het rustiger wordt, verandert dat beeld. Dan komt er iets tevoorschijn wat je hier niet direct verwacht: een vos. Toch hoort hij thuis in het Vlaardingse straatbeeld.

In Vlaardingen leven waarschijnlijk zo’n acht tot tien vossen. En ook in de Rivierzone hebben ze hun weg gevonden. Ze laten zich af en toe zien, meestal in de schemering of het donker. Op de kades, langs wegen of op bedrijventerreinen. “Mensen denken vaak dat er iets niet klopt als ze een vos zien,” vertelt stadsecoloog Melitta van Bracht. “Maar hij hoort hier gewoon.”

Als stadsecoloog houdt Melitta zich bezig met alles wat met natuur in de stad te maken heeft. Van broedende vogels in een heg tot beschermde planten: ze weet wat er leeft en kijkt mee met plannen in de openbare ruimte, van snoeibeurt tot bouwproject. “We werken natuurlijk altijd volgens de Omgevingswet Flora en Fauna. Maar toch weet je dat dat soort bouwwerkzaamheden vaak de natuur verstoren. Dus kijk je hoe je dat zo beperkt mogelijk doet.”

Ongediertebestrijder

De vos speelt daarin een bijzondere rol. Hij is geen beschermd dier, maar wel waardevol. “Hij is voor ons aan het werk,” zegt Melitta. “Ik zie hem als ecosysteemdienst.” Een vos jaagt namelijk op ratten en muizen; ongedierte waar steden veel mee te maken hebben en die maar moeilijk onder controle te krijgen zijn. Tegelijkertijd is het een opportunist: hij eet wat hij tegenkomt. Afval, etensresten, maar ook eieren of kleine dieren. Daarom is haar advies simpel: niet voeren en goed omgaan met afval. “Wij mensen maken het soms te makkelijk. Het is hier één grote snackbar.”

Wat een vos nodig heeft 

“Voor dieren draait het om een paar basisvoorwaarden,”  legt Melitta uit: “voedsel, veiligheid, vocht, voortplanting en variatie. Als dat klopt, vinden ze hun plek vanzelf.” Dat zie je ook terug in de Rivierzone. Op een stuk grond tegenover de Pelmolen ontstond de afgelopen jaren spontaan een stukje natuur. Een plek waar niets gebeurde en er ruimte ontstond voor dieren. Ook de vos vestigde zich op deze plek. Maar die rust is tijdelijk: er liggen namelijk plannen om er in de toekomst woningen te bouwen. 

Nieuwe woonplek gecreëerd 

Om die reden is op een andere, rustigere plek een kunstburcht aangelegd. Een ondergronds systeem met meerdere vluchtgangen, bedoeld als alternatieve woonplek voor de vos. Of hij hem al gevonden heeft, is nog niet duidelijk. “We zien wel sporen in de omgeving,” zegt Melitta. “Maar dat heeft tijd nodig.” 

Wie de vos tegenkomt, hoeft dus niet te schrikken. Eerder even stil staan en een melding maken via waarneming.nl. Want midden in de stad, tussen alle plannen en beweging, leeft een dier dat zijn eigen route volgt. En dat laat mooi zien hoe stad en natuur naast elkaar bestaan.