Nagenieten van Open Monumentendag, deel 2: Geen griffels en leitjes, maar leermonumentjes

Rond het thema van open monumentendag van dit jaar (Leermonumenten) verschenen artikelen in het Tijd-Schrift van de Historische Vereniging. In Gemeentenieuws lichten we daaruit tipjes van de sluier op. Deze week een kort inkijkje in het artikel over archeologische ‘leermonumentjes’ van archeoloog Rutger Terluin.

Lederen omslag monumentendag

In musea, zoals Streekmuseum Jan Anderson, vind je nog vaak oude onderwijsspulletjes oftewel ‘leermonumenten’. Ook in archeologische collecties treffen we soms griffels en schrijfleitjes aan, maar in Vlaardingen is de opbrengst op dat gebied minimaal. Dat komt omdat we niet weten waar de oudst bekende (15e eeuw) school stond en omdat op wel bekende latere locaties geen archeologisch onderzoek is verricht.

Bij gebrek aan dat soort vondsten is het vizier daarom gericht op letterlijke leermonumentjes oftewel lederen voorwerpen. Daar heeft Vlaardingen bijzondere voorbeelden van. Zo is dertig jaar geleden in Vlaardingen een enkelhoge leren instapschoen – zonder veters of gespen – gevonden, die rond het jaar 1100 dateert. In een internationaal overzicht van archeologisch schoeisel is dit model nu zelfs opgenomen als het ‘type Vlaardingen’.
Verder is in de Havenstraat een opvallende 17e-eeuwse boekomslag aan het licht gekomen. Achterop staat ‘Patrieque patrique’ (‘Voor vaderland, voor vader’), de lijfspreuk van stadhouder Frederik Hendrik (1584-1647), een zoon van Willem van Oranje. We denken dat dit boekje een geschenk is geweest van de prins aan een Vlaardingse relatie, die daar ongetwijfeld erg trots op zal zijn geweest.

Meer lezen? Het Tijd-Schrift is gratis af te halen bij het Stadsarchief (Plein Emaus 5) en bij Bibliotheek de Plataan (Waalstraat 100). Nog terugkijken op Open Monumentendag kan op op de website van Stichting Erfgoed Vlaardingen en website van de Open Monumentendag.