Nagenieten van Open Monumentendag, deel 1: Anthony Buiteweg - schoolmeester, voorzanger, schoonschrijver

Op 12 september 2020 was het Open Monumentendag. Rond het thema van dit jaar (Leermonumenten) verschenen artikelen in het Tijd-Schrift van de Historische Vereniging. In Gemeentenieuws lichten we daaruit tipjes van de sluier op. Deze week een kort inkijkje in het artikel van stadsarchivaris Harm Jan Luth-Mulders over schoolmeester/voorzanger/ schoonschrijver Anthony Buiteweg (1701-1783).

Anthony Buiteweg, die in 1730 vanuit Haastrecht naar Vlaardingen kwam, was een veelzijdig man. Hij was hier schoolmeester, koster, voorzanger en voorlezer van de Grote Kerk. Vooral door zijn grote rol in het zogenoemde ‘Vlaardingse Zangverschil’ in 1775, waarover veel gepubliceerd is, werd hij bekend/berucht. Deze enorme uit de hand gelopen ruzie over de manier waarop in de kerk de psalmen gezongen moesten worden, hield de gemoederen van hoog tot laag in Vlaardingen maar liefst drie jaar lang bezig. Dat het er in buurstad Maassluis gelijktijdig ook hard aan toe ging, heeft Maarten ’t Hart in zijn historische roman ‘Het psalmenoproer’ beschreven.

Eeuwenoud leermonument

Het Stadsarchief beschikt over een prachtig Schoonschrijfboek (1736-1747) met vijftig grote tekeningen van Buiteweg, dat de gemeente Vlaardingen in 1895 voor fl. 22,50 kocht van een Amsterdamse verzamelaar. Een eeuwenoud ‘leermonument’ dus.

Bijzonder is ten slotte Buitenwegs zeer uitgebreide nageslacht in Vlaardingen. Uit zijn twee huwelijken werden twaalf kinderen geboren. Daarvan kregen drie dochters nageslacht: 14 kleinkinderen, 50 achterkleinkinderen, 160 achterachterkleinkinderen, 374 achterachterachterkleinkinderen, etc. Geen wonder dus dat vele Vlaardingers een stukje DNA met deze opvallende man gemeenschappelijk hebben.

Meer lezen? 

Het Tijd-Schrift is nog gratis af te halen bij het Stadsarchief (Plein Emaus 5) en bij Bibliotheek De Plataan (Waalstraat 100). Terugkijken op Open Monumentendag kan op de website van Stichting Erfgoed Vlaardingen en de website van de Open Monumentendag

Afbeelding van het 'visitekaartje' van Anthony Buiteweg in zijn Schoonschrijfboek, 1736-1747

Afbeelding: Visitekaartje’ van Anthony Buiteweg in zijn Schoonschrijfboek, 1736-1747 (Collectie Stadsarchief Vlaardingen).